Peynir Nedir?

Peynir Sözlüğü

Peynir Sözlüğü

Peynir Sözlüğü

A Harfi

  • Abomezum: Maya yapımında kullanılan buzağı ve kuzuların 3. mideleri, şirden.
  • Ağırımşık, Akermişik: Beyaz peynir.
  • Artizan peyniri: Artizan elle yapılan demektir. Artizan peyniri de elle yapılan peynir anlamına gelmektedir.
  • Aho: Acı.
  • Anzat: Peynir altı suyu.
  • Avriç: Muş’ta peynirin basıldığı keçi deri tulumu.

B Harfi

  • Breş: Peynir telemesinin çendireye (süzme bezi) dökülerek sıkıldığı tezgâh.
  • Boğalak: Burdur’da peynirin basıldığı deri tulumu.
  • Bome: Sütün veya peynir altı suyunun tuz oranını ölçmek için kullanılan gereç.

C Harfi

  • Cıngıl, cıngır: Sütün konulduğu bakır veya çinko kova.
  • Cibinlik: Antep sıkma peyniri yapımında kullanılan, tülbentten yapılmış küçük süzek torbası.

Ç Harfi

  • Çiğleme: Sütlerin az olması durumunda, biriktirilen sütlerden yapılan çökelek.
  • Çendire: Mandıralarda büyük miktarda peynir kitlesini sıkmak ve suyunu çıkarmak için kullanılan kaneviçe sıkma ve süzme bezi.
  • Çökelek: Kesilmiş sütten elde edilen peynir tortusu, lor.

D Harfi

  • Dahar: Koponesti peynirinin saklanmasında kullanılan toprak çanak.
  • Dansimetre: Sütün yoğunluğunu ölçen metrik alet.
  • Deleme:Silindirik ya da koni şeklinde, Urfa Beyaz Peyniri‘nin yöredeki adı.
  • Denkleme: Suyunun süzülmesi için peyniri baskı altına alma.

F Harfi

  • Farsonga: Kaşar peyniri yapılırken peynir haşlama kazanını ısıtmak için kullanılan gaz yağı veya tüple yakılan yüksek alevli ocak.
  • Ferotika: Kendir ipliğinden özel dokunmuş torba.
  • Fermantasyon: Mayalanma.

G Harfi

  • Göbek bağlatma: Kaşar yapımında peynire şekil verme aşamalarından biri.
  • Gödelek: Niğde yöresinde peynirin konulduğu çanağa verilen isim.
  • Göğermek: Küflenerek yeşil renk almak.
  • Guva: Sazdan yapılmış sepet.
  • H- HARFİ
  • Har: Ocak ateşinin kuvveti.
  • Havane: Peynir doldurmada kullanılan ağaçtan yapılmış kalın sopa.
  • Helke: Sütün konulduğu bakır veya çinko kova.

I-İ Harfi

  • İlikleme, ikileme: Isparta’da peynirin basıldığı deri tulumu.
  • İmansız peynir: Özellikle Doğu yöresinde yağsız peynire verilen isim.

K Harfi

  • Kadine: Peynirin saklandığı ağaç fıçı.
  • Kalıp: Kaşar hamurunun yoğrulduktan sonra şekil alması için konulduğu yuvarlak biçimli krom, ağaç veya plastikten yapılmış malzeme.
  • Karişe: Taze yapılmış Surke peyniri.
  • Karın: İşkembe.
  • Kerevet: Peynirin kurutulması amacıyla yapılmış uzun tahta.
  • Kesik: Ekşimiş sütün kaynatılmasından sonra elde edilen çürümüş süt.
  • Keşleşme: Fazla tuzdan dolayı olgunlaşmayan peynir.
  • Kırma: İzmir Tulumu’nda pıhtının kırılmasında kullanılan ağaç.
  • Kurun: Peynir saklamada kullanılan tahta kap.
  • Külek: Peynir saklamada kullanılan tahta kap.
  • Küze: Küçük tahta fıçı.
  • Küsküç: Peynir doldurmada kullanılan ağaçtan yapılmış kalın sopa.

L Harfi

  • Leçek: Baş örtüsü

M Harfi

  • Malaşmak: Peynirdeki yağın sızarak yüzeye çıkması.
  • Mermerşahi: Şavaklıların sütleri süzmede kullandıkları bez,
  • Hindistan ‘da bir kumaş türü.
  • Mezele: Yüksek yerden aşağıda kalan tepelere verilen ad.
  • Minzi: Yağı alınmış sütün kaynatılarak lor peyniri haline getirilmesi.
  • Mişon: Trabzon ‘da saç teli kadar ince yapılan peynir.
  • Motal: Kars yöresinde peynir basılan tulum.

O Harfi

  • Obruk: Mağara.
  • Olaman: Ordu yöresinde tuluma basılan çökeleğe verilen isim.

P Harfi

  • Paçal: Değişik zamanlarda veya değişik hayvanların sütlerinin birbirine karıştırılması.
  • Padval: Eskiden soğuk oda amaçlı olarak kullanılan ve evlerin altında peynir saklamak için kullanılan yerden kazılmış bodrum biçimindeki mahzen.
  • Poçka: İçinde sütün mayalandığı veya biriktirildiği tahtadan yapılmış ağzı açık ve geniş fıçı.
  • Paran: Çok ince gözenekli üçgen şeklinde ve iki tarafı kapalı süt bezi.
  • Peynir bağlaması: Konya’da peynirin basıldığı deri tulumu.
  • Pelte: Pıhtılaşmış süt, teleme.
  • Pişken: Antep sıkma peynirinin yöresel adı.
  • Polim: Mihalıç peynirinin yapımında sütün mayalandığı kaba Balıkesir’de verilen isim.
  • Porzum: Süt süzme bezi.
  • Putuni, Putina: özellikle Romanya ‘da yapılan peynirlerin konulduğu tahta fıçı.
  • Peynir Sözlüğü

S-Ş Harfi

  • Sirike: Şifa.
  • Süt taşı: Süt ürünleri üreten tesislerde, sütün geçtiği yerlerde zamanla oluşan inorganik tuzların oluşturduğu ve krom sistemin aşınmasına neden olan tortu.
  • Şaşorti: Özellikle Doğu Karadeniz bölgesinde yaylada Gorcolo yapan kadınlara verilen isim.
  • Salamura: Peynir saklamak için kullanılan %10-15’lik tuzlu su.
  • Sogut: Karşuk lehçesinde ekşi sütten yapılan bir tür peynir.
  • Starter kültür: Gıda üretiminde değişik amaçlarla kullanılan yararlı mikroorganizmalara “starter kültür” denir.
  • Stirke: Geniş bakır leğen.
  • Şalaşpur: Kaşar peyniri yapımında telemenin süzüldüğü bez.
  • Şeşbezi:Antep sıkma peyniri yapımında kullanılan tülbentten yapılmış küçük süzek torbası.
  • Şırat: Karadeniz ve Doğu Anadolu ‘da peyniraltı suyuna verilen isim.
  • Sicim çekme: Kaşar hamurunun doğru kıvama geldiğini test etmek için hamurun sakız gibi kopmadan uzayıp uzamadığını kontrol etme işlemi.
  • Süzek: Süt süzme işleminde kullanılan ince delikli yuvarlak veya dikdörtgen biçimindeki süzgeçler.
  • Şirden: Geviş getiren hayvanların dört midesinden biri. En ince ve pürüzsüz iç katmana ve dokuya sahip olan insandaki midenin karşılığı olan başlangıç midesi. Bu organdan peynir mayası yapılır.
  • Şor: Tuzlu peynir.
  • Şuwan: Çerkez peyniri yapımında sütün mayalandığı tencere.
  • Şüjü: Peynir altı suyu.

T Harfi

  • Taar: Mihaliç Peyniri yapımında sütün mayalandığı kaba Bursa ‘da verilen ad.
  • Tabak: İşlenmiş deri.
  • Tecin, tecen: Yozgat çanak peyniri yapımında peynire uygulanan 2. Baskı.
  • Tecan:Erzincan Tulum Peyniri yapılırken peynirin konulduğu geçici tulumlara da tecan  denilir.
  • Teleme: Mayalandıktan sonra pıhtılaşmış süt.
  • Telis: Kendirden yapılmış çuval.
  • Tepki: Peynir basımında kullanılan ağaçtan yapılmış sopa.

U-Ü Harfi

  • Udhıtma:Sütü mayalamak.
  • Üzlük:Küçük toprak testi.

Y Harfi

  • Yaprak açma: Kaşar hamurunun doğru kıvama geldiğini test etmek  için hamurun yufka gibi açılıp açılmadığını kontrol etme işlemi.

Z Harfi

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir